VLAANDEREN IN EUROPA – Deel 3 : Open brief aan de Vlaamse werknemers

In een reeks van vijf blogs kijkt de auteur kritisch naar de toekomst van het Vlaamse ondernemerschap in Europa.

Geachte werknemer, ongeacht in welk bedrijf of voor wie u werkt, ik richt mij tot u. Als bij toeval op een dag die is begonnen met een radio-uitzending van Jan Hautekiet waarin wordt gesproken over het drukke leven van de Vlaming en of die drukte reëel is of niet. Professor Arbeids- en organisatiesociologie Geert Van Hootegem van de KU-Leuven stelt vast dat we op jaarbasis een minder groot werkvolume verzetten dan vroeger, maar we werken in deze tijd minder dagen en daardoor moeten we sneller werken.

Ik richt mij tot u, u die sneller moet werken, u die een stressvol leven heeft, u die onder financiële druk leeft. En ik stel u twee vragen : waarom doet u het werk wat u doet en waarom werkt u voor die specifieke werkgever ? De bijvragen zijn : veruiterlijkt u op dit moment uw talent, gelooft u in uw werkgever en gelooft u dat uw talent de doelstelling van uw werkgever ondersteunt ? Als u op al deze vragen een positief antwoord kan geven, bent u een gelukkige man of vrouw. Ongeacht uw leeftijd. Ongeacht de wetenschap dat ervaringen een talent verrijken en verbreden, en u in die evolutie de keuze zal maken voor een nieuw beroep of een andere werkgever. Dat laatste hoort bij een normaal proces.

Indien u negatief op een van deze vragen antwoordt, kan u ervan uitgaan dat werken voor u een last is, een opdracht die weegt. Meer inhoudelijk wil het zeggen dat u niet leeft naar uw essentie, naar wie u werkelijk bent. Sterker nog, u neemt uw verantwoordelijkheid niet, u neemt uw leven niet in handen. Ik ben er mij van bewust dat deze woorden zeer confronterend kunnen klinken maar door het niet nemen van uw verantwoordelijkheid maakt u in de eerste plaats uzelf ongelukkig en u ondermijnt de economie omdat u niet voldoende productief bent.

Beste werknemer, ik ben ervan overtuigd dat u talent heeft. Mocht u uw talent niet in de markt kunnen zetten, vraag ik u om stil te zitten, uw leven te herschrijven en uw talent helder te omschrijven. Daarna kan u onderzoeken of uw talent een plaats heeft in de omgeving waarin u werkt of de keuze maken om een andere werkgever te zoeken. De keuze voor een beroep en werkgever is geen oppervlakkige, het is een fundamentele omdat uw talent deel uitmaakt van uw totale persoonlijkheid. Het werk maakt deel uit van wie u bent als mens en staat niet los van u, uw werk is de veruiterlijking van uw talent.

Ik ga de confrontatie verder aan : velen van u beschuldigen de werkgever omdat deze u niet respecteert, u onder druk zet. U heeft daar gelijk in, in een aantal gevallen, maar dan nog ligt de keuze bij u om voor zo’n werkgever al dan niet te blijven werken. De vraag blijft dus waarom u ervoor kiest om voor iemand te werken die uw talent niet onderschrijft. Weet ook dat u de doelstelling van uw werkgever niet dient op die manier.

Veel problemen beginnen met de druk die u als werknemer zich oplegt. Ik zie mensen die zich laten leiden door materie, van welke aard ook : een huis, een auto en meer van die verzuchtingen. Ik zie mensen die status hoog aanschrijven en zich met die status willen onderscheiden van anderen. Ik zie mensen die de perfectie nastreven en onderuit gaan. De lijst is lang. Alle punten op die lijst hebben een gemeenschappelijke eigenschap : ze maken u kwetsbaar omdat u in al deze gevallen het gevoel hebt iets te kunnen verliezen. Daarom blijft u angstvallig vasthouden aan gedachten die eigenlijk niet belangrijk zijn en ervaart u druk van mensen, van gebeurtenissen. De oorzaak van dit alles is even eenvoudig als het moeilijk is : u leeft niet naar uw essentie, naar uw ware identiteit die ik in het verleden de NV ik noemde. Als u uw NV ik wel respecteert bent u niet meer vatbaar voor bedreigingen, u neemt de verantwoordelijkheid op voor uw leven – en dus ook uw werk – en u gelooft dat het altijd goed komt omdat de dingen ‘kloppen’.

Leven is ondernemen met uzelf, vrij en dus autonoom maar ook verantwoordelijk en dienstbaar. Dat geldt voor ieder mens. Als werknemer linkt u zich idealiter als co-ondernemer aan een ondernemer, in de wetenschap dat het uw eigen talent dient. Daarom herhaal ik de vraag : wie van u durft vandaag te zeggen dat u werkt omdat het uw NV ik dient én dat u daarmee de NV ik van uw werkgever dient.

Mocht u dit als een eenzijdige boodschap zien die de werkgevers uit de wind zet, weet dan dat in de toekomst alleen goede en respectvolle werkgevers medewerkers zullen kunnen engageren die vanuit hun NV ik bewust voor hen kiezen. Deze werkgevers beseffen namelijk dat zij dan gemotiveerde werknemers hebben die hun doel ondersteunen.

Sander Gee